Những nguồn kiểm tra tin giả hiệu quả

​Số lượng tin giả ngày càng tăng khiến nhiều công cụ kiểm tra tin giả, độ chính xác của thông tin cũng xuất hiện, bằng nhiều nguồn khác và những có những phương pháp khác nhau. 

Kiểm định sự thật từ các hãng thông tấn

Nhiều hãng thông tấn, hãng tin nổi tiếng đã sản xuất các báo cáo kiểm định sự thật thường xuyên như tờ Washington Post, New York Times và đài truyền hình CNN. Các báo cáo thường được dùng để kiểm soát hay xác minh những phát ngôn của các chính trị gia. Nhiều nhà nghiên cứu cho biết sự tồn tại của những công cụ này ngăn các nhà chính trị đưa ra những khẳng định sai, và tạo áp lực khiến họ đưa ra phát ngôn cẩn thận hơn. Đa số các hãng thông tấn kiểm định sự thật sẽ liên hệ trực tiếp với các chính trị gia nhằm xác minh hoặc chỉnh sửa phát ngôn không chính xác của họ. 



Nhiều cơ quan kiểm tra sự thật còn cung cấp cách đánh giá “đúng - sai” cho các phát ngôn của những chính trị gia. Ví dụ như Fact Checker của Washington Post gắn một dấu tích Geppetto Checkmark cho những phát ngôn đúng. “One Pinocchio” (một nhân vật mũi dài khi nói dối) là gần đúng, “Two Pinocchios” là có một nửa đúng, “Three Pinocchios” là hầu như sai và “Four Pinocchios” cho thông tin hoàn toàn sai. 
 
Nguồn kiểm tra sự thật độc lập


Bên cạnh những cơ quan báo chí thì còn có những trang kiểm tra sự thật độc lập và chỉ cung cấp dịch vụ kiểm tra chuyên nghiệp. Ví dụ như Politifact đánh giá các phát ngôn từ “Đúng”, “gần đúng”, “đúng một nửa”, “gần như sai”, “sai”. Các trang này sẽ lựa chọn các phát ngôn để kiểm định dựa trên tính tin tức (newsworthy) của nó và những sự thật có thể xác minh được (verifiable).

Một số trang kiểm tra sự thật khác còn cung cấp các thông tin bên lề và hoàn cảnh của những phát ngôn từ các nhà chính trị, giúp người đọc đưa ra nhận định về giá trị của những phát ngôn này. 

FactCheck.org không đánh giá phát ngôn đúng hay sai mà cung cấp những chứng cứ chi tiết ủng hộ, hoặc phản đối, những phát ngôn và để người đọc quyết định chúng đúng hay sai. Bạn cũng có thể gửi yêu cầu trực tiếp đến trang này về những đề tài như chính sách, qui định hay tin đồ liên quan đến vấn đề xã hội. Sau đó, FactCheck.org sẽ đăng tải câu trả lời nếu chúng có thể xác minh và dựa trên sự thật.

Nguồn cho các phóng viên, người kiểm tra sự thật và nhà làm luật


Do yêu cầu công việc mà bản thân các hãng thông tấn, tổ chức kiểm tra sự thật và các nhà làm chính sách cũng cần có những nguồn kiểm tra sự thật riêng, nhằm giải quyết hiệu quả việc lan truyền thông tin sai, tin giả. 

CREDBANK, một tập dữ liệu của Twitter, giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu về thông tin sai lệch bằng việc cung cấp các chú thích uy tín. TwitterTrails và RumorLense cũng giúp trực quan hóa và theo dõi sự lan truyền của những tin đồn trực tuyến. Hệ thống Hoaxy cũng được biết đến để hỗ trợ các nhà nghiên cứu và chuyên gia theo dõi các thông tin sai lệch cụ thể và nội dung sai lan truyền trên một mạng xã hội trực tuyến. Hệ thống hoạt động trên dữ liệu thu thập từ tháng 6.2016 liên quan đến việc lan truyền tin giả trên khắp Twitter. 


Những khuyết điểm và quan ngại


Dù có nhiều công cụ và trang kiểm tra sự thật chuyên nghiệp thì vẫn có nhiều hạn chế. Các trang thiếu tin cậy do việc không nhất quán và liên kết giữa các trang kiểm tra sự thật khác nhau. Ví dụ, Fact Checker và Politifact hiếm khi kiểm tra những phát ngôn giống nhau, hoặc khi kiểm tra cùng một phát ngôn, họ thường không có cùng quan điểm. Điều này khiến nhiều người nghi ngờ, thậm chí khiến họ không xem xét lại những nhận thức trước đó về sự thật của tin tức. 

Các công cụ kiểm tra cũng khó xâm nhập vào mạng lưới các thông tin sai lệch và ở vùng ngoại vi mạng lưới trực tuyến. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ một phần nhỏ tin giả trên Twitter được chia sẻ liên kết trong các nội dung kiểm tra sự thật. Nghĩ là các trang kiểm tra sự thật khó lòng tiếp cận trực tuyến hơn dự kiến. Điều này sẽ khiến chúng ta thoát khỏi mạng lưới tin giả khó hơn chúng ta nghĩ. 

Vậy chúng ta nên làm gì?

Chúng ta không thể yêu cầu mọi người kiểm định hết những thông tin họ tiếp nhận nhưng khuyến khích kiểm tra sự thật trước khi chia sẻ, thích hay bình luận trên mạng xã hội. Thói quen kiểm tra sự thật rất quan trọng, giúp chúng ta có nhận thức hơn mỗi khi tiếp nhận tin giả. 
Khi mọi người đưa ra ý kiến dựa trên những khẳng định họ cho là sự thật, thì chúng ta nên kiểm tra độ chính xác của chúng. Bạn nên đặt câu hỏi về độ tin cậy của sự thật thậm chí khi đó là những người chúng ta quen biết.

Với sự đa dạng của nguồn, báo cáo, trang, và hệ thống cho phép chúng ta kiểm duyệt thông tin, chúng ta cần dành đủ thời gian để đánh giá nguồn tin và thu thập đủ kiến thức, giúp ngăn chặn sự lan truyền của tin giả trong tương lai.


 

Minh Bằng

Nguồn: http://www.cits.ucsb.edu/fake-news

 

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.