Châu Âu tập trung vào giáo dục truyền thông để ngăn chặn tin giả

Trong đó, Phần Lan được xem là nước sử dụng hiệu quả giáo dục hiểu biết truyền thông (media literacy) hiệu quả nhất ở châu Âu như một cách chống lại tin giả.

Quốc gia Bắc Âu này đứng đầu danh sách các nước châu Âu “kiên cường” nhất đối với thông tin sai lệch, theo Media Literacy Index (Chỉ số kiến thức truyền thông), do Viện xã hội mở Sofia (Open Society Institute - Sofia) biên soạn.


Đan Mạch xếp thứ hai, tiếp theo là Hà Lan, Thụy Điển và Estonia. Macedonia, Thổ Nhĩ Kỳ và Albania đứng cuối bảng xếp hạng.
Các nhà hoạch định chính sách toàn cầu đã lên tiếng về sự cần thiết nhằm chống lại tin giả. Năm 2013, Báo cáo Rủi ro Toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cảnh báo rằng các thông tin sai lệch có thể lan truyền nhanh chóng trên mạng, đặc biệt là mạng xã hội, hay được biết đến thuật ngữ “digital wildfires”.
Một số quốc gia, như Đức và Pháp, đang thảo các bản qui định pháp luật để chống lại tin giả, nhưng vấp phải chỉ trích cho rằng có thể đe dọa tự do ngôn luận, và Viện xã hội mở Sofia (OSI) đồng ý rằng giáo dục và nhận thức là giải pháp tốt hơn. 
Nhóm nghiên cứu Chỉ số kiến thức truyền thông viết: “Giáo dục chất lượng cao và tăng số lượng người được giáo dục là điều kiện tiên quyết để giải quyết các ảnh hưởng tiêu cực của tin giả và hậu-sự thật (post-truth). Một số luật định là cần thiết nhưng giáo dục có thể là giải pháp toàn diện nhất.”


Giáo dục là giải pháp trọng tâm của Phần Lan để chống tin giả
Nguồn: Open Society Institute – Sofia

 

Chủ tịch Hội đồng nghiên cứu châu Âu, ông Jean-Pierre Bourguignon,phát biểu tại cuộc gặp thường niên của Diễn đàn kinh tế thế giới, khẳng định: “Chúng ta nên đào tạo một thế hệ trẻ với tư duy phản biện. Chúng ta phải giải quyết vấn đề này bằng cách cải thiện hiểu biết về tin tức và đó là nhiệm vụ của những người làm giáo dục cũng như xã hội để dạy trẻ em sử dụng việc nghi hoặc một cách thông minh và hiểu những điều không chắc chắn đều có thể định lượng và đo lường.” 
Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ tỉ lệ thuận giữa mức độ giáo dục và khả năng chống tin giả. Báo cáo của OSI cho thấy kĩ năng tư duy phản biện khá hơn và nhiều kiến thức hơn sẽ giúp giúp bảo vệ khỏi thông tin sai sự thật tốt hơn. Phần Lan, Thụy Điển và Hà Lan là các quốc gia đã và đang dạy trẻ em về hiểu biết trực tuyến và tư duy phản biện đối với tin giả.

 

Các nước dạy hiểu biết truyền thông tốt

 

Tổ chức kiểm định sự thật Phần Lan Faktabaari (FactBar) đã điều chỉnh các phương pháp kiểm tra thông tin chuyên nghiệp cho phù hợp với các trường ở nước này và cho biết, kĩ năng tìm kiếm tốt và tư duy phản biện là yếu tố quan trọng nhất. Họ chỉ ra ba điểm cần chú ý: Thông tin sai sự thật (thông tin lỗi hoặc sai), thông tin sai lệch (như trò lừa đảo) hay tin thất thiệt (cố tình gây hại).


Tin giả bao gồm 3 loại thông tin này 


“Chính phủ Phần Lan xem hệ thống giáo dục công lập mạnh là công cụ chủ yếu để ngăn chặn cuộc chiến thông tin của nước này”, ông Marin Lessenski, Giám đốc chương trình Chính sách châu Âu tại OSI-Sofia, nhận xét và cho rằng việc phổ biến kĩ năng tư duy phản biệt và phản hồi hợp tác của chính phủ sẽ là yếu tố quan trọng cho những chiến dịch chống lại tin giả. 
Trong những lần bầu cử quốc gia gần đây, Phần Lan đã kêu gọi người đi bầu cân nhắc các tin giả bằng những quảng cáo của chính phủ khuyến khích họ lựa chọn một cách độc lập.
Một số người đã đặt câu hỏi về vấn đề ảnh hưởng thực sự của tin giả. Một nghiên cứu học thuật đã kết luận sự tác động của tin giả đã bị làm quá lên và thực sự không có chứng cứ đáng tin nào chỉ ra rằng những tin bài giả đã thay đổi kết quả bầu cử Mỹ năm 2016.
“Đáng mừng là chúng tôi phát hiện những người Mỹ truy cập các trang tin giả giảm kể từ năm 2016 nhưng số liệu từ những người kiểm soát tiệu thụ tin tức không rõ ràng. Số liệu chúng tôi cũng cho thấy việc sử dụng các trang web này chỉ tập trung vào số ít người Mỹ chịu tác động mạnh của truyền thông thiên về chính trị, đặc biệt là những người kiểm soát tiêu thụ truyền thông bảo thủ nhất.”

Uyên Diệp

 

 

 

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.